Υπάρχουν μυρωδιές που δεν χρειάζονται εξήγηση. Μπαίνεις σε μια κουζίνα, περνάς έξω από ένα καφέ, ανοίγεις ένα σακουλάκι με φρεσκοκομμένο καφέ ή ακούς την καφετιέρα να δουλεύει και πριν καν πιεις την πρώτη γουλιά, κάτι μέσα σου αλλάζει. Μπορεί να νιώσεις πιο ξύπνια, πιο ήρεμη, πιο έτοιμη να ξεκινήσεις τη μέρα σου. Το άρωμα του καφέ έχει μια παράξενη δύναμη. Δεν επηρεάζει μόνο την όσφρηση. Συνδέεται με μνήμες, συνήθειες, πρωινά, διαλείμματα, κουβέντες, εργασία, παρέα και προσωπικές στιγμές. Γι’ αυτό πολλές φορές η διάθεσή σου αλλάζει πριν ακόμη φτάσει η καφεΐνη στο σώμα σου. Ο καφές αρχίζει να λειτουργεί πρώτα ως μυρωδιά, μετά ως τελετουργία και ύστερα ως ρόφημα.
Το άρωμα φτάνει πρώτο στο συναίσθημα.
Η μυρωδιά είναι μια αίσθηση που λειτουργεί πολύ γρήγορα. Δεν χρειάζεται να σκεφτείς πολύ για να αντιδράσεις. Μυρίζεις κάτι και αμέσως το σώμα σου απαντά. Το άρωμα του καφέ είναι έντονο, ζεστό και αναγνωρίσιμο, γι’ αυτό μπορεί να επηρεάσει τη διάθεση σχεδόν ακαριαία. Πριν πεις θέλω καφέ, μπορεί ήδη να έχεις νιώσει μια μικρή αλλαγή. Το μυαλό συνδέει τη μυρωδιά με στιγμές εγρήγορσης, ξεκινήματος και απόλαυσης. Έτσι, ο καφές δεν χρειάζεται καν να περάσει από το στόμα για να σου δώσει την αίσθηση ότι κάτι ξυπνά. Η όσφρηση κάνει την πρώτη δουλειά και ανοίγει τον δρόμο για όλα τα υπόλοιπα.
Ο καφές συνδέεται με την αρχή της ημέρας.
Για πολλούς ανθρώπους, ο καφές είναι το πρώτο πραγματικό σημάδι ότι η μέρα ξεκινά. Μπορεί να έχεις σηκωθεί από το κρεβάτι, να έχεις πλύνει το πρόσωπό σου, να έχεις ανοίξει το κινητό, αλλά η μέρα να μη μοιάζει ακόμη κανονική μέχρι να μυρίσει καφές. Το άρωμά του λειτουργεί σαν σήμα μετάβασης. Σε περνά από τον ύπνο στην εγρήγορση, από τη νύχτα στο πρωί, από την αδράνεια στη δράση. Γι’ αυτό αλλάζει τη διάθεση πριν τον πιεις. Δεν μυρίζεις μόνο καφέ. Μυρίζεις το ξεκίνημα. Μυρίζεις την υπόσχεση ότι θα μπεις σιγά σιγά στον ρυθμό σου. Ακόμα κι αν είσαι κουρασμένη, η μυρωδιά σου λέει ότι η μέρα μπορεί να αρχίσει.
Η τελετουργία σε ηρεμεί πριν από την καφεΐνη.
Πολλές φορές αυτό που σε ηρεμεί δεν είναι μόνο ο ίδιος ο καφές, αλλά η διαδικασία γύρω από αυτόν. Να βάλεις νερό, να ακούσεις την καφετιέρα, να διαλέξεις κούπα, να ανακατέψεις, να καθίσεις για λίγα λεπτά. Το άρωμα εμφανίζεται μέσα σε αυτή τη μικρή τελετουργία και την κάνει πιο έντονη. Σου δίνει την αίσθηση ότι υπάρχει μια στιγμή δική σου πριν ξεκινήσουν οι απαιτήσεις της ημέρας. Ακόμα κι αν όλα γύρω σου είναι πιεστικά, ο καφές δημιουργεί ένα μικρό πλαίσιο τάξης. Ξέρεις τι θα κάνεις, ξέρεις πώς μυρίζει, ξέρεις τι περιμένεις. Αυτή η προβλεψιμότητα μπορεί να είναι πολύ καθησυχαστική.
Το άρωμα ξυπνά μνήμες από στιγμές ασφάλειας.
Ο καφές δεν είναι μόνο πρωινό ρόφημα. Είναι συνδεδεμένος με σπίτια, κουζίνες, γραφεία, επισκέψεις, βεράντες, διαλείμματα, Κυριακές, ταξίδια, αναμονές, κουβέντες. Μια μυρωδιά καφέ μπορεί να σε γυρίσει σε μια παλιά κουζίνα, σε ένα οικογενειακό τραπέζι, σε μια φίλη που σε περίμενε με φλιτζάνια έτοιμα, σε καλοκαιρινά πρωινά σε μπαλκόνι ή σε ατελείωτες συζητήσεις σε ένα μικρό καφέ. Αυτές οι μνήμες δεν εμφανίζονται πάντα καθαρά. Μπορεί να έρθουν μόνο σαν αίσθηση. Μια ζεστασιά, μια οικειότητα, μια μικρή νοσταλγία. Γι’ αυτό το άρωμα του καφέ μπορεί να σε μαλακώσει πριν καν καταλάβεις τι ακριβώς θυμήθηκες.
Η μυρωδιά υπόσχεται ενέργεια.
Ακόμα και πριν πιεις καφέ, το άρωμά του μπορεί να σου δώσει την αίσθηση ότι θα πάρεις ενέργεια. Ο εγκέφαλος έχει μάθει να συνδέει αυτή τη μυρωδιά με την καφεΐνη, την εγρήγορση και την προσπάθεια να ξυπνήσεις. Έτσι, μόνο η μυρωδιά μπορεί να δημιουργήσει μια προσδοκία. Είναι σαν να προετοιμάζεται το σώμα για κάτι που ξέρει ότι συνήθως ακολουθεί. Αυτή η προσδοκία από μόνη της μπορεί να αλλάξει τη διάθεση. Νιώθεις ότι σε λίγο θα έχεις περισσότερη συγκέντρωση, περισσότερη δύναμη, περισσότερη διάθεση να ασχοληθείς με όσα έχεις μπροστά σου. Δεν είναι μαγεία. Είναι η δύναμη της συνήθειας και της σύνδεσης που έχει χτιστεί με τα χρόνια.
Ο καφές σημαίνει διάλειμμα.
Το άρωμα του καφέ δεν συνδέεται μόνο με την αρχή της ημέρας. Συνδέεται και με το διάλειμμα. Με τη στιγμή που σταματάς για λίγο, σηκώνεσαι από την καρέκλα, αφήνεις στην άκρη τη δουλειά ή κάνεις μια παύση από τις υποχρεώσεις. Γι’ αυτό η μυρωδιά του μπορεί να φέρει ανακούφιση. Σαν να σου λέει ότι τώρα δικαιούσαι λίγα λεπτά για εσένα. Σε μια καθημερινότητα που τρέχει, αυτό έχει μεγάλη ψυχολογική αξία. Ο καφές γίνεται αφορμή για να σταματήσεις χωρίς ενοχές. Δεν κάθεσαι απλώς. Πίνεις καφέ. Και αυτή η μικρή δικαιολογία δίνει στο σώμα και στο μυαλό χώρο να ανασάνουν.
Η μυρωδιά του καφέ δημιουργεί αίσθηση παρέας.
Ο καφές είναι βαθιά κοινωνικός. Πόσες συζητήσεις δεν έχουν ξεκινήσει με έναν καφέ; Πόσες συναντήσεις, φιλίες, ραντεβού, εξομολογήσεις, επαγγελματικές κουβέντες και οικογενειακές στιγμές δεν έχουν στηθεί γύρω από ένα φλιτζάνι; Όταν μυρίζεις καφέ, μπορεί ασυνείδητα να ενεργοποιείται αυτή η αίσθηση συντροφικότητας. Ακόμα κι αν τον πίνεις μόνη σου, η μυρωδιά κουβαλά την ιδέα της παρέας. Σε κάνει να νιώθεις λιγότερο αποκομμένη, πιο συνδεδεμένη με μια καθημερινή ανθρώπινη συνήθεια. Είναι σαν να ανήκεις για λίγο σε έναν κοινό ρυθμό. Κάπου αλλού, την ίδια στιγμή, κάποιος άλλος φτιάχνει καφέ, κάθεται, σκέφτεται, ξεκινά ή κάνει διάλειμμα.
Το άρωμα του καφέ αλλάζει τη διάθεση πριν καν τον πιεις γιατί δεν είναι απλώς μυρωδιά. Είναι μνήμη, συνήθεια, προσδοκία, παρηγοριά, ενέργεια και τελετουργία μαζί. Μέσα σε λίγα δευτερόλεπτα μπορεί να σου θυμίσει πρωινά, ανθρώπους, διαλείμματα, κουβέντες και στιγμές που ένιωσες λίγο πιο ξύπνια ή λίγο πιο ήρεμη. Η καφεΐνη έρχεται αργότερα. Πρώτα έρχεται η αίσθηση. Πρώτα έρχεται εκείνο το γνώριμο άρωμα που γεμίζει τον χώρο και σου λέει ότι κάτι ξεκινά, κάτι σταματά για λίγο ή κάτι γίνεται πιο υποφερτό. Ίσως γι’ αυτό ο καφές έχει τόσο δυνατή θέση στην καθημερινότητα. Γιατί πριν ακόμη τον πιεις, έχει ήδη καταφέρει να σου αλλάξει τον εσωτερικό ρυθμό.
Φωτό από: https://depositphotos.com/gr/
