Σήμερα μπορείς να νιώθεις ότι γνωρίζεις έναν άνθρωπο χωρίς να τον έχεις συναντήσει ποτέ. Τον βλέπεις καθημερινά στα social media, ακούς τη φωνή του, μαθαίνεις τι τρώει, πού πηγαίνει, πώς σκέφτεται, τι τον συγκινεί, τι τον θυμώνει. Σιγά σιγά, η συνεχής παρουσία του στην οθόνη σου δημιουργεί μια αίσθηση οικειότητας. Μπορεί να νιώθεις ότι είναι γνώριμος, ότι θα μπορούσατε να μιλήσετε άνετα, ότι τον καταλαβαίνεις. Όμως αυτό που βλέπεις είναι μόνο ένα κομμάτι του. Δεν είναι ολόκληρος άνθρωπος μπροστά σου. Είναι μια επιλεγμένη εικόνα.
Η εξοικείωση μοιάζει με σχέση.
Όταν βλέπεις κάποιον συχνά, το μυαλό σου αρχίζει να τον καταχωρίζει σαν μέρος της καθημερινότητάς σου. Μπορεί να μην έχετε ανταλλάξει ούτε μία προσωπική κουβέντα, αλλά επειδή τον βλέπεις κάθε μέρα, σου φαίνεται κοντινός. Η επανάληψη δημιουργεί εξοικείωση. Και η εξοικείωση μπορεί εύκολα να μπερδευτεί με σχέση. Είναι σαν να βλέπεις κάθε πρωί τον ίδιο άνθρωπο στη γειτονιά σου. Δεν σημαίνει ότι τον ξέρεις πραγματικά, αλλά η παρουσία του παύει να σου φαίνεται ξένη. Στο διαδίκτυο αυτό γίνεται ακόμα πιο έντονο, γιατί ο άλλος μπαίνει στο σπίτι σου, στο κινητό σου, στις στιγμές που χαλαρώνεις.
Η προσωπική πληροφορία δεν είναι πάντα προσωπική σχέση.
Πολλοί άνθρωποι μοιράζονται δημόσια κομμάτια της ζωής τους. Μιλούν για δυσκολίες, χωρισμούς, άγχος, χαρές, οικογένεια, σώμα, δουλειά, ψυχολογία. Όταν ακούς τέτοιες εξομολογήσεις, μπορεί να αισθανθείς ότι έχεις πάρει θέση κοντά τους. Όμως το ότι κάποιος μοιράζεται κάτι προσωπικό, δεν σημαίνει ότι έχει δημιουργηθεί προσωπική σχέση μεταξύ σας. Η πληροφορία μπορεί να είναι αληθινή, αλλά η σύνδεση παραμένει μονόπλευρη. Εσύ ξέρεις πολλά για εκείνον, ενώ εκείνος δεν ξέρει τίποτα για εσένα. Αυτό είναι το σημείο όπου η οικειότητα γίνεται ψευδαίσθηση.
Η οθόνη λειαίνει τις αποστάσεις.
Η οθόνη έχει έναν παράξενο τρόπο να κάνει τους ανθρώπους να φαίνονται πιο διαθέσιμοι από όσο είναι. Βλέπεις κάποιον στο κρεβάτι του, στην κουζίνα του, στο αυτοκίνητό του, χωρίς μακιγιάζ, με πιτζάμες, σε στιγμές που μοιάζουν αυθόρμητες. Αυτό δημιουργεί την αίσθηση ότι βρίσκεσαι κοντά του. Στην πραγματικότητα όμως, ακόμα κι αυτές οι στιγμές περνούν μέσα από επιλογή. Κάποιος αποφασίζει τι θα δείξει, πότε θα το δείξει και πώς θα το παρουσιάσει. Η απόσταση δεν έχει εξαφανιστεί. Απλώς έχει γίνει πιο δύσκολο να τη δεις.
Η φαντασία συμπληρώνει τα κενά.
Όταν δεν γνωρίζεις πραγματικά έναν άνθρωπο, υπάρχουν πολλά κενά. Δεν ξέρεις πώς φέρεται όταν θυμώνει, πώς αντιμετωπίζει τους κοντινούς του ανθρώπους, πόσο συνεπής είναι, πόσο ειλικρινής είναι, τι κρύβει, τι φοβάται, τι αποφεύγει. Το μυαλό σου όμως δεν αντέχει πάντα τα κενά. Τα συμπληρώνει. Παίρνει λίγα στοιχεία και χτίζει μια ολόκληρη εικόνα. Αν ο άλλος σου φαίνεται γλυκός, τον φαντάζεσαι καλό. Αν μιλάει όμορφα, τον φαντάζεσαι ώριμο. Αν δείχνει ευαίσθητος, πιστεύεις ότι θα είναι και ασφαλής. Όμως η εικόνα αυτή μπορεί να λέει περισσότερα για τη δική σου ανάγκη παρά για την πραγματικότητά του.
Η ανάγκη για σύνδεση σε κάνει πιο δεκτική.
Η ψευδαίσθηση οικειότητας γίνεται πιο δυνατή όταν μέσα σου υπάρχει μοναξιά, ανάγκη για κατανόηση ή επιθυμία να νιώσεις ότι κάποιος σε βλέπει. Αν περνάς μια περίοδο που δεν νιώθεις αρκετά συνδεδεμένη με τους γύρω σου, ένας άγνωστος άνθρωπος που μιλάει με τρόπο που σε αγγίζει μπορεί να σου φανεί πολύ σημαντικός. Μπορεί να νιώσεις ότι σε καταλαβαίνει, ακόμα κι αν δεν απευθύνεται προσωπικά σε εσένα. Αυτό δεν είναι ντροπή. Είναι ανθρώπινο. Όμως χρειάζεται προσοχή, γιατί η ανάγκη μπορεί να σε κάνει να δώσεις βάθος σε κάτι που είναι πιο επιφανειακό.
Η συμπάθεια δεν είναι γνώση.
Μπορεί να συμπαθείς έναν άνθρωπο που παρακολουθείς. Μπορεί να σε εμπνέει, να σε κάνει να γελάς, να σε παρηγορεί ή να σου δίνει ιδέες. Αυτό είναι θετικό, αρκεί να θυμάσαι τα όρια. Το να σου αρέσει κάποιος δεν σημαίνει ότι τον γνωρίζεις. Το να συμφωνείς με όσα λέει δεν σημαίνει ότι ξέρεις τον χαρακτήρα του. Το να σου φαίνεται αυθεντικός δεν σημαίνει ότι δεν υπάρχει σκηνοθεσία, επιλογή ή στρατηγική πίσω από την παρουσία του. Η συμπάθεια είναι συναίσθημα. Η γνώση όμως χρειάζεται χρόνο, αμοιβαιότητα και πραγματική επαφή.
Η μονόπλευρη σχέση μπορεί να γίνει παγίδα.
Όταν επενδύεις συναισθηματικά σε κάποιον που δεν γνωρίζεις, μπορεί να αρχίσεις να επηρεάζεσαι υπερβολικά από αυτόν. Η γνώμη του να μετράει πιο πολύ από όσο πρέπει. Η ζωή του να σε απασχολεί σαν να είναι κοντινός σου άνθρωπος. Η αποδοχή του να σου φαίνεται σημαντική. Μπορεί ακόμα να νιώσεις ζήλια, απογοήτευση ή προδοσία αν κάνει κάτι που δεν ταιριάζει με την εικόνα που είχες φτιάξει. Εκεί φαίνεται πόσο εύκολα μια φανταστική οικειότητα μπορεί να πάρει χώρο μέσα σου, χωρίς να υπάρχει αληθινή σχέση που να τη στηρίζει.
Η πραγματική οικειότητα έχει αμοιβαιότητα.
Η αληθινή οικειότητα δεν είναι μόνο να βλέπεις τον άλλον. Είναι να σε βλέπει κι εκείνος. Είναι να υπάρχει ανταλλαγή, εμπιστοσύνη, χρόνος, συνέπεια, παρουσία. Είναι να γνωρίζεις όχι μόνο την ωραία ή ενδιαφέρουσα πλευρά του, αλλά και τις αντιφάσεις του. Να έχεις δει πώς φέρεται όταν δεν τον συμφέρει, όταν κουράζεται, όταν διαφωνεί, όταν πρέπει να αναλάβει ευθύνη. Η πραγματική οικειότητα χτίζεται μέσα από εμπειρία, όχι μόνο μέσα από περιεχόμενο. Γι αυτό και δεν μπορεί να αντικατασταθεί από την αίσθηση ότι ξέρεις κάποιον επειδή τον παρακολουθείς συχνά.
Η απόσταση σε προστατεύει.
Δεν χρειάζεται να γίνεις καχύποπτη με όλους, ούτε να σταματήσεις να εμπνέεσαι από ανθρώπους που δεν γνωρίζεις. Χρειάζεται όμως να κρατάς μέσα σου μια καθαρή απόσταση. Να λες ότι αυτός ο άνθρωπος μπορεί να μου αρέσει, μπορεί να με βοηθά, μπορεί να με εμπνέει, αλλά δεν είναι δικός μου άνθρωπος. Δεν τον ξέρω πραγματικά. Αυτή η σκέψη δεν μειώνει την αξία όσων παίρνεις από εκείνον. Απλώς σε προστατεύει από το να μπερδέψεις την εικόνα με τη σχέση και την έκθεση με την αληθινή σύνδεση.
Η αληθινή σύνδεση θέλει πραγματική παρουσία.
Η ψευδαίσθηση της οικειότητας με ανθρώπους που δεν γνωρίζεις δείχνει πόσο πολύ έχεις ανάγκη να συνδεθείς. Όμως σου θυμίζει και κάτι σημαντικό. Η πραγματική σύνδεση δεν βρίσκεται μόνο στην οθόνη. Βρίσκεται στους ανθρώπους που μπορούν να σε ακούσουν, να σου απαντήσουν, να μείνουν, να διαφωνήσουν, να σε στηρίξουν και να σε γνωρίσουν πέρα από μια εντύπωση. Μπορείς να απολαμβάνεις όσα σου δίνει ο ψηφιακός κόσμος, αλλά να μην ξεχνάς ότι η πιο βαθιά οικειότητα χτίζεται εκεί όπου υπάρχει αμοιβαιότητα, χρόνος και αληθινή ανθρώπινη παρουσία.
Φωτό από: https://depositphotos.com/gr/
