Η σταθερότητα είναι κάτι που οι περισσότεροι κυνηγάμε. Θέλουμε να έχουμε ένα σπίτι, μια ρουτίνα, ανθρώπους γύρω μας, μια αίσθηση ότι πατάμε κάπου. Το πρόβλημα είναι ότι η σταθερότητα μπορεί να γίνει βάλτωμα χωρίς να το καταλάβεις, όχι επειδή η ζωή σου είναι ήρεμη, αλλά επειδή η σταθερότητα αρχίζει να λειτουργεί σαν καπάκι. Δεν αφήνει να μπει νέος αέρας, νέες πληροφορίες, νέες αλήθειες. Και τότε δεν αλλάζει απαραίτητα η εξωτερική εικόνα. Αλλάζει ο τρόπος που σκέφτεσαι, που σχετίζεσαι, που αποφασίζεις.
Όταν ο ρόλος σου σε κλειδώνει.
Μερικές φορές η σταθερότητα χτίζεται πάνω σε έναν ρόλο. Είσαι η δυνατή, η λογική, η σωστή, η οργανωμένη, αυτή που κρατά τα πράγματα. Αυτό μπορεί να δίνει στους άλλους ασφάλεια και σε σένα αναγνώριση. Όμως αν ο ρόλος σου δεν επιτρέπει να αλλάξεις, τότε η σταθερότητα γίνεται βάλτωμα. Δεν μιλάμε για ένταση ή για κούραση. Μιλάμε για ταυτότητα που δεν έχει χώρο να εξελιχθεί. Αν κάθε φορά που πας να πεις κάτι διαφορετικό νιώθεις ότι θα χαλάσεις την εικόνα σου, τότε η σταθερότητα δεν σε στηρίζει. Σε περιορίζει.
Όταν η οικονομική ασφάλεια γίνεται ψευδαίσθηση ελέγχου.
Υπάρχει μια σταθερότητα που μοιάζει σοβαρή και υπεύθυνη, αλλά πίσω της κρύβει φόβο για το απρόβλεπτο. Μπορεί να λες ότι δεν αλλάζεις τίποτα γιατί πρέπει να είσαι πρακτική, γιατί πρέπει να είσαι προσεκτική, γιατί δεν γίνεται αλλιώς. Αυτό είναι λογικό μέχρι ένα σημείο. Αν όμως η οικονομική ασφάλεια γίνεται το άλλοθι για να μην επανεξετάσεις τίποτα, τότε αρχίζει το βάλτωμα. Δεν είναι θέμα ρίσκου ή τόλμης. Είναι θέμα να μην μπερδεύεις το να είσαι ασφαλής με το να ελέγχεις τη ζωή. Η σταθερότητα γίνεται παγίδα όταν πιστεύεις ότι μόνο αν μείνεις όπως είσαι θα είσαι εντάξει.
Όταν λες την ίδια ιστορία για σένα ξανά και ξανά.
Υπάρχει σταθερότητα και στο πώς μιλάς για τον εαυτό σου. Λες πάντα τα ίδια. Εγώ έτσι είμαι. Εγώ δεν μπορώ αυτό. Εγώ πάντα καταλήγω εδώ. Όταν η αφήγηση για σένα μένει ίδια, τότε κλείνει η πόρτα σε νέες δυνατότητες, ακόμη κι αν υπάρχουν μπροστά σου. Αυτό δεν είναι το ίδιο με τη συνήθεια ή τη ρουτίνα. Είναι κάτι πιο βαθύ. Είναι το πλαίσιο μέσα στο οποίο επιτρέπεις στον εαυτό σου να υπάρξει. Η σταθερότητα γίνεται βάλτωμα όταν η ταυτότητά σου δεν ενημερώνεται με βάση το ποια είσαι τώρα, αλλά με βάση το ποια ήσουν κάποτε.
Όταν σταματάς να παίρνεις από έξω.
Ένας λόγος που ένα περιβάλλον γίνεται στάσιμο είναι ότι χάνεις την εξωτερική ανατροφοδότηση. Όχι με την έννοια να σε κρίνουν ή να σε επιβεβαιώνουν. Με την έννοια να σου δείχνουν πράγματα που εσύ δεν βλέπεις. Αν κινείσαι πάντα με τους ίδιους ανθρώπους, στις ίδιες συζητήσεις, στους ίδιους χώρους, τότε μειώνονται οι προοπτικές να δεις κι άλλες οπτικές. Δεν εκτίθεσαι σε άλλες συνήθειες. Δεν βλέπεις πώς ζουν άλλοι. Η σταθερότητα γίνεται βάλτωμα όταν δεν έχεις πια ερεθίσματα που να σε κάνουν να αναρωτηθείς, όχι τι κάνω λάθος, αλλά τι άλλο υπάρχει.
Όταν η οργάνωση γίνεται αυτοσκοπός.
Η οργάνωση είναι χρήσιμη. Σε σώζει από χάος. Όμως υπάρχει ένα σημείο που η οργάνωση γίνεται τρόπος ζωής και μετά γίνεται φυλακή. Θέλεις να είναι όλα τακτοποιημένα, προγραμματισμένα, προβλέψιμα, χωρίς κενά. Αν κάτι δεν χωρά στο πρόγραμμα, το κόβεις. Αν κάτι είναι ασαφές, σε εκνευρίζει. Αν κάτι δεν μπορεί να μπει σε λίστα, το αποφεύγεις. Εδώ η σταθερότητα δεν είναι ηρεμία. Είναι υπερβολή. Και όταν η δομή γίνεται αυτοσκοπός, η ζωή μικραίνει. Δεν αφήνει χώρο για αυθόρμητες ανάγκες, για αλλαγές διάθεσης, για ανθρώπινες ανατροπές.
Όταν λείπει το τυχαίο από τη ζωή σου.
Μπορεί να ακούγεται περίεργο, αλλά το τυχαίο είναι σημαντικό. Μια απρόσμενη γνωριμία, μια πρόσκληση που δεν είχες στο πλάνο, μια διαφορετική διαδρομή, μια μικρή αλλαγή στο περιβάλλον σου. Το τυχαίο δεν είναι επικίνδυνο από μόνο του. Είναι τρόπος να μπαίνει νέα πληροφορία. Όταν η ζωή σου έχει οργανωθεί έτσι ώστε να μην μπαίνει τίποτα τυχαίο, τότε κλείνει το σύστημα. Δεν χρειάζεται να είσαι αυθόρμητη συνέχεια. Χρειάζεται όμως να υπάρχει ένα μικρό παράθυρο όπου η ζωή μπορεί να σου φέρει κάτι που δεν το περίμενες. Αλλιώς η σταθερότητα γίνεται κλειστό δωμάτιο.
Όταν η σταθερότητα σε κάνει να χρωστάς συνέχεια στον ίδιο μηχανισμό.
Υπάρχει και μια άλλη μορφή βαλτώματος. Όταν η σταθερότητα βασίζεται σε έναν μόνο τρόπο λειτουργίας. Ένα συγκεκριμένο πρόγραμμα, μια συγκεκριμένη σχέση, μια συγκεκριμένη λύση για όλα. Αν αυτός ο μηχανισμός κλονιστεί, νιώθεις ότι καταρρέουν όλα. Αυτό δείχνει ότι δεν έχεις σταθερότητα, έχεις εξάρτηση από ένα σχήμα. Η υγιής σταθερότητα είναι πιο ανθεκτική, έχει εναλλακτικές, έχει περιθώρια. Το βάλτωμα εμφανίζεται όταν η ζωή σου δεν έχει βάθος. Έχει μόνο ένα μονοπάτι και φοβάσαι να βγεις έστω λίγο από αυτό, όχι επειδή δεν θέλεις, αλλά επειδή δεν έχεις χτίσει άλλες διαδρομές.
Η σταθερότητα γίνεται βάλτωμα όταν αρχίζει να σε κλειδώνει σε ρόλους, σε ιστορίες, σε δομές και σε έναν τρόπο λειτουργίας που δεν αφήνει χώρο για νέα πληροφορία. Δεν χρειάζεται να τα ανατρέψεις όλα. Χρειάζεται να δεις σε ποιο σημείο η σταθερότητα σε στηρίζει και σε ποιο σημείο σε κρατά ίδια. Και το πιο χρήσιμο σημάδι είναι αυτό: αν η σταθερότητα σε κάνει πιο ανοιχτή, είναι βάση. Αν σε κάνει πιο κλειστή, είναι βάλτωμα.
Φωτό από: https://depositphotos.com/gr/
