Τα παιδιά μαθαίνουν τον κόσμο μέσα από αυτά που βλέπουν, ακούνε και ζουν καθημερινά. Δεν χρειάζεται να περιμένεις να μεγαλώσουν πολύ για να τους μιλήσεις για δικαιώματα, ισότητα και σεβασμό. Αντίθετα, όσο πιο φυσικά μπαίνουν αυτές οι έννοιες στην καθημερινή κουβέντα, τόσο πιο εύκολα τις καταλαβαίνουν. Τα δικαιώματα των γυναικών δεν είναι ένα δύσκολο ή βαρύ θέμα μόνο για μεγάλους. Είναι ένας τρόπος να εξηγήσεις στα παιδιά ότι κάθε άνθρωπος αξίζει να έχει ελευθερία, επιλογές, ασφάλεια και ίση μεταχείριση, ανεξάρτητα από το φύλο του.
Ξεκίνα από την έννοια της δικαιοσύνης.
Τα παιδιά καταλαβαίνουν πολύ καλά την έννοια του άδικου. Μπορεί να μην γνωρίζουν ακόμη ιστορία, νόμους ή κοινωνικά ζητήματα, αλλά μπορούν να καταλάβουν πότε κάποιος δεν αντιμετωπίζεται σωστά. Μπορείς λοιπόν να ξεκινήσεις από απλά παραδείγματα. Να εξηγήσεις ότι δεν είναι δίκαιο ένα κορίτσι να μην μπορεί να κάνει κάτι μόνο επειδή είναι κορίτσι ή ένα αγόρι να θεωρείται καλύτερο μόνο επειδή είναι αγόρι. Όταν συνδέεις τα δικαιώματα των γυναικών με τη δικαιοσύνη, το παιδί αρχίζει να βλέπει το θέμα όχι σαν θεωρία, αλλά σαν κάτι που αφορά την καθημερινή ζωή.
Μίλησε με απλή γλώσσα και πραγματικά παραδείγματα.
Δεν χρειάζεται να χρησιμοποιήσεις δύσκολες λέξεις για να εξηγήσεις ένα σημαντικό θέμα. Μπορείς να πεις ότι παλιότερα σε πολλά μέρη οι γυναίκες δεν μπορούσαν να σπουδάσουν, να ψηφίσουν ή να εργαστούν όπως οι άνδρες. Μπορείς επίσης να εξηγήσεις ότι ακόμη και σήμερα, σε κάποιες χώρες ή σε κάποιες καταστάσεις, οι γυναίκες δεν έχουν πάντα τις ίδιες ευκαιρίες. Το παιδί χρειάζεται συγκεκριμένες εικόνες για να καταλάβει. Όσο πιο απλά και καθαρά του μιλάς, τόσο πιο εύκολα θα κατανοήσει ότι τα δικαιώματα δεν είναι κάτι αφηρημένο, αλλά κάτι που επηρεάζει τη ζωή των ανθρώπων.
Δείξε ότι τα δικαιώματα αφορούν όλους.
Είναι σημαντικό να μη μιλήσεις για τα δικαιώματα των γυναικών σαν να αφορούν μόνο τις γυναίκες. Η ισότητα κάνει καλύτερη την κοινωνία για όλους. Όταν οι γυναίκες έχουν ίσες ευκαιρίες, οι οικογένειες, οι χώροι εργασίας και οι κοινότητες λειτουργούν πιο δίκαια. Μπορείς να εξηγήσεις στο παιδί ότι όταν κάποιος περιορίζεται άδικα, χάνει όχι μόνο ο ίδιος, αλλά και η κοινωνία. Ένα κορίτσι που δεν έχει ευκαιρίες να μάθει, να δημιουργήσει ή να αποφασίσει για τη ζωή του δεν μπορεί να αναπτύξει όλες τις δυνατότητές του. Και αυτό είναι απώλεια για όλους.
Χρησιμοποίησε την καθημερινότητα ως αφορμή για συζήτηση.
Οι καλύτερες συζητήσεις με τα παιδιά δεν γίνονται πάντα σε επίσημη στιγμή. Μπορεί να προκύψουν από μια ταινία, ένα βιβλίο, μια είδηση, ένα σχόλιο στο σχολείο ή μια εικόνα στα κοινωνικά δίκτυα. Αν το παιδί δει για παράδειγμα ότι σε μια ιστορία τα αγόρια παρουσιάζονται ως αρχηγοί και τα κορίτσια μόνο ως βοηθητικά πρόσωπα, μπορείς να το ρωτήσεις τι παρατηρεί. Με αυτόν τον τρόπο δεν του δίνεις απλώς έτοιμη απάντηση. Το βοηθάς να σκεφτεί. Η σκέψη είναι πιο ουσιαστική από την αποστήθιση μιας σωστής φράσης.
Πρόσεξε τα στερεότυπα που περνούν ασυναίσθητα.
Πολλές φορές τα στερεότυπα δεν μεταφέρονται με μεγάλες δηλώσεις, αλλά με μικρές φράσεις. Όταν λες ότι κάτι είναι για αγόρια ή για κορίτσια, όταν συνδέεις τη δύναμη μόνο με τα αγόρια ή τη φροντίδα μόνο με τα κορίτσια, το παιδί παίρνει μηνύματα. Δεν σημαίνει ότι πρέπει να φοβάσαι κάθε λέξη. Σημαίνει όμως ότι χρειάζεται επίγνωση. Μπορείς να δείχνεις με τη στάση σου ότι τα παιδιά έχουν δικαίωμα να αγαπούν διαφορετικά πράγματα, να εκφράζονται ελεύθερα και να μην περιορίζονται από στενά καλούπια.
Δώσε έμφαση στον σεβασμό και στα όρια.
Τα δικαιώματα των γυναικών συνδέονται άμεσα με τον σεβασμό. Μπορείς να εξηγήσεις στο παιδί ότι κανείς δεν έχει δικαίωμα να υποτιμά, να πιέζει ή να περιορίζει κάποιον λόγω φύλου. Ο σεβασμός ξεκινά από μικρές συμπεριφορές. Από το πώς μιλάμε, πώς ακούμε, πώς δεχόμαστε το όχι, πώς αντιμετωπίζουμε τις επιλογές του άλλου. Όταν ένα παιδί μαθαίνει ότι τα όρια των άλλων είναι σημαντικά, χτίζει μια βάση για πιο υγιείς σχέσεις μεγαλώνοντας.
Μίλησε και μέσα από γυναικεία πρότυπα.
Τα παιδιά χρειάζονται ιστορίες. Μπορείς να τους μιλήσεις για γυναίκες που άνοιξαν δρόμους στην επιστήμη, στην τέχνη, στην πολιτική, στον αθλητισμό, στην εκπαίδευση. Όχι με τρόπο βαρύ, αλλά σαν παραδείγματα ανθρώπων που διεκδίκησαν χώρο σε πεδία όπου κάποτε δεν ήταν εύκολο να ακουστούν. Αυτές οι ιστορίες δείχνουν στα παιδιά ότι οι δυνατότητες δεν έχουν φύλο. Δείχνουν επίσης ότι η πρόοδος πολλές φορές χρειάζεται θάρρος, επιμονή και συλλογική προσπάθεια.
Το να μιλήσεις στα παιδιά για τα δικαιώματα των γυναικών δεν σημαίνει να τους κάνεις μάθημα. Σημαίνει να τα βοηθήσεις να βλέπουν τον κόσμο πιο δίκαια. Να καταλαβαίνουν ότι κανένας άνθρωπος δεν πρέπει να περιορίζεται λόγω φύλου και ότι η ισότητα δεν είναι χάρη, αλλά δικαίωμα. Όταν αυτές οι ιδέες μπαίνουν φυσικά στην καθημερινότητα, τα παιδιά μεγαλώνουν με περισσότερη ευαισθησία, σεβασμό και καθαρότερη αντίληψη για το τι σημαίνει πραγματική δικαιοσύνη.
