Υπάρχει μια λεπτή εσωτερική στρατηγική που πολλοί υιοθετούν χωρίς να το καταλάβουν. Περιορίζουν τη χαρά τους προληπτικά. Δεν ενθουσιάζονται πολύ, δεν επενδύουν συναισθηματικά από νωρίς, δεν επιτρέπουν στον εαυτό τους να πιστέψει ότι κάτι καλό θα κρατήσει. Όχι επειδή δεν θέλουν να χαρούν, αλλά επειδή φοβούνται την πτώση που ίσως ακολουθήσει. Η συγκράτηση μοιάζει σοφή. Στην πράξη όμως μπορεί να είναι άμυνα απέναντι στην απογοήτευση.
Η χαμηλή συναισθηματική επένδυση ως προστασία.
Όταν έχεις βιώσει έντονες διαψεύσεις, το σύστημα μαθαίνει να μειώνει την ένταση της προσδοκίας. Δεν ενθουσιάζεσαι με μια νέα γνωριμία, δεν πανηγυρίζεις για μια ευκαιρία, δεν αφήνεσαι πλήρως σε μια καλή εξέλιξη. Η σκέψη λειτουργεί προληπτικά. Καλύτερα να μείνω προσγειωμένη παρά να απογοητευτώ. Αυτή η στρατηγική μειώνει τον κίνδυνο μεγάλης πτώσης, αλλά μειώνει και το ύψος της χαράς.
Η πρόβλεψη του αρνητικού σεναρίου.
Μερικοί άνθρωποι συνηθίζουν να φαντάζονται τι μπορεί να πάει στραβά πριν ακόμη προλάβουν να απολαύσουν τι πηγαίνει καλά. Το μυαλό προετοιμάζεται για πιθανή ανατροπή. Αυτή η διαρκής προετοιμασία δημιουργεί απόσταση από το παρόν. Αντί να βιώνεις τη στιγμή, την αναλύεις ως πιθανό πρόβλημα. Η χαρά δεν βρίσκει χώρο να αναπτυχθεί όταν η σκέψη είναι στραμμένη σε μελλοντικό κίνδυνο.
Η ταύτιση της συγκράτησης με ωριμότητα.
Υπάρχει η ιδέα ότι ο υπερβολικός ενθουσιασμός είναι παιδικός. Ότι η ώριμη στάση είναι η μετριοπάθεια. Αν όμως η μετριοπάθεια δεν είναι επιλογή αλλά φόβος, τότε η συγκράτηση δεν είναι ωριμότητα. Είναι μηχανισμός ελέγχου. Δεν επιτρέπεις στον εαυτό σου να ζήσει την πλήρη κλίμακα του συναισθήματος επειδή θέλεις να παραμείνεις ασφαλής.
Η σύγχυση ανάμεσα στη ρεαλιστική σκέψη και την αποφυγή.
Ο ρεαλισμός είναι χρήσιμος. Η συνεχής επιφύλαξη όμως δεν είναι το ίδιο πράγμα. Μπορείς να αναγνωρίζεις ότι κάτι δεν είναι εγγυημένο χωρίς να ακυρώνεις τη χαρά του παρόντος. Όταν όμως κάθε θετική εξέλιξη συνοδεύεται από εσωτερική φωνή που λέει μην χαίρεσαι ακόμη, τότε η προσοχή σου μεταφέρεται από την εμπειρία στην άμυνα.
Η αδυναμία ανοχής της ευαλωτότητας.
Η χαρά σε εκθέτει. Όταν ενθουσιάζεσαι, επενδύεις. Όταν επενδύεις, διακινδυνεύεις. Αν δυσκολεύεσαι να αντέξεις το ενδεχόμενο απώλειας, προτιμάς να περιορίσεις την επένδυση. Κρατάς τον εαυτό σου σε ασφαλή απόσταση. Αυτή η απόσταση μειώνει τον πόνο σε περίπτωση απογοήτευσης, αλλά μειώνει και τη ζωντάνια της εμπειρίας.
Η απώλεια της εμπιστοσύνης στη διάρκεια.
Μερικές φορές η αποφυγή χαράς συνδέεται με βαθύτερη δυσπιστία απέναντι στη σταθερότητα. Αν έχεις βιώσει συχνές ανατροπές, μπορεί να έχεις μάθει ότι τα καλά δεν κρατούν. Αυτή η πεποίθηση λειτουργεί σιωπηλά. Δεν αρνείσαι τη θετική εμπειρία, απλώς δεν της επιτρέπεις να σε επηρεάσει βαθιά.
Η απογοήτευση είναι μέρος της ζωής, όπως και η χαρά. Όταν περιορίζεις τη μία για να προστατευτείς από την άλλη, περιορίζεις ολόκληρη την εμπειρία. Η προληπτική συγκράτηση μπορεί να μειώσει τον πόνο, αλλά δεν επιτρέπει την πλήρη συμμετοχή στη στιγμή. Η ισορροπία δεν βρίσκεται στην υπερβολή ούτε στην άρνηση. Βρίσκεται στην αποδοχή ότι η ευαλωτότητα είναι αναπόσπαστο κομμάτι κάθε ουσιαστικής χαράς.
Φωτό από: https://depositphotos.com/gr/
