Μπορεί να μην το έχεις σκεφτεί, αλλά οι λέξεις που λες στον εαυτό σου καθημερινά επηρεάζουν τον τρόπο που σκέφτεσαι νιώθεις και λειτουργείς. Ο τρόπος που περιγράφεις τον εαυτό σου δεν είναι απλώς λόγια. Είναι ένα είδος εσωτερικού προγράμματος που ο εγκέφαλός σου καταγράφει και ακολουθεί.
Όταν λες μέσα σου ότι είσαι άχρηστη ή ανίκανη, ο εγκέφαλός σου αρχίζει να συμπεριφέρεται σαν να είναι αλήθεια. Αντίστοιχα, όταν λες ότι μπορείς να δοκιμάσεις ή ότι έχεις αντοχή χτίζεις πιο λειτουργικά μοτίβα σκέψης. Οι λέξεις σου γίνονται φίλτρα μέσα από τα οποία βλέπεις τις καταστάσεις. Αν αυτές οι λέξεις είναι αρνητικές επηρεάζουν τη διάθεσή σου την αυτοπεποίθησή σου και τις αντιδράσεις σου.
Ο εγκέφαλος ακούει τα πάντα.
Ο εγκέφαλός σου δεν ξεχωρίζει εύκολα τι είναι αστείο, τι είναι ειρωνικό και τι είναι σοβαρό όταν μιλάς για σένα. Αν λες συχνά φράσεις όπως, δεν είμαι καλή σε τίποτα ή εγώ πάντα αποτυγχάνω, αυτό επαναλαμβάνεται μέσα σου μέχρι να το πιστέψεις. Ο εγκέφαλος καταγράφει τα λόγια σου και τα μετατρέπει σε αυτόματες σκέψεις.
Με τον καιρό αυτό επηρεάζει το πώς αντιδράς στις προκλήσεις. Αν έχεις πει πολλές φορές ότι δεν τα καταφέρνεις με κάτι, πιθανότατα θα αποφύγεις να το κάνεις την επόμενη φορά. Όχι επειδή δεν μπορείς, αλλά επειδή έχεις μάθει να πιστεύεις ότι δεν θα τα καταφέρεις.
Πώς επηρεάζεται η καθημερινότητά σου;
Όταν χρησιμοποιείς αρνητικές λέξεις για τον εαυτό σου, επηρεάζεις τη συμπεριφορά σου σε πολλά επίπεδα. Μπορεί να αποφύγεις νέες ευκαιρίες, να καθυστερείς υποχρεώσεις ή να νιώθεις συνεχώς ενοχές χωρίς λόγο. Η καθημερινότητά σου γίνεται πιο βαριά γιατί κουβαλάς μέσα σου μια φωνή που σε μειώνει.
Αυτό δεν σημαίνει ότι πρέπει να λες ψέματα στον εαυτό σου ούτε να αγνοείς τα λάθη σου. Σημαίνει να σταματήσεις να χρησιμοποιείς σκληρές και γενικές εκφράσεις που δεν σε βοηθούν να προχωρήσεις. Για παράδειγμα, αντί να πεις είμαι τεμπέλα, μπορείς να πεις σήμερα δεν είχα ενέργεια και να προσπαθήσεις πάλι αύριο.
Παραδείγματα λέξεων που σε περιορίζουν:
• Πάντα
• Ποτέ
• Δεν μπορώ
• Δεν είμαι αρκετή
• Δεν έχω αυτοέλεγχο
• Δεν είμαι έξυπνη
• Δεν αξίζω
Αυτές οι λέξεις λειτουργούν σαν εμπόδια. Σε εμποδίζουν να δεις τις πραγματικές σου δυνατότητες. Αν τις χρησιμοποιείς συχνά δημιουργείς ένα εσωτερικό περιβάλλον πίεσης και φόβου.
Τι μπορείς να κάνεις για να το αλλάξεις;
✓ Αρχικά παρατήρησε τι λες στον εαυτό σου.
Όταν κάνεις ένα λάθος ή όταν κάτι δεν πάει όπως το περίμενες τί λες μέσα σου; Αν χρησιμοποιείς βαριές λέξεις γράψε τες και δες αν θα τις έλεγες σε μια φίλη σου. Αν όχι τότε δεν χρειάζεται να τις λες ούτε στον εαυτό σου.
✓ Χρησιμοποίησε λέξεις που σε στηρίζουν χωρίς υπερβολές.
Αντί να πεις είμαι άχρηστη, πες αυτή τη φορά δεν πήγε καλά αλλά μπορώ να προσπαθήσω ξανά. Αντί να πεις δεν αξίζω, πες θέλω να με φροντίζω περισσότερο γιατί το χρειάζομαι. Η αλλαγή δεν χρειάζεται να είναι μεγάλη.
✓Δημιούργησε νέες καθημερινές φράσεις.
Μπορείς να επιλέξεις δύο ή τρεις σύντομες προτάσεις που θα λες μέσα σου κάθε πρωί ή κάθε φορά που νιώθεις πίεση. Για παράδειγμα:
• Μπορώ να μάθω κάτι καινούργιο.
• Ακόμα κι αν αποτύχω αξίζω να προσπαθώ.
• Η προσπάθεια έχει αξία όχι η τελειότητα.
Οι λέξεις που λες στον εαυτό σου έχουν δύναμη. Επηρεάζουν τον εγκέφαλό σου και τον τρόπο που ζεις την καθημερινότητά σου. Αν μάθεις να αναγνωρίζεις τις φράσεις που σε περιορίζουν και να τις αντικαθιστάς με λόγια πιο υποστηρικτικά θα δεις διαφορά στο πώς σκέφτεσαι και πώς νιώθεις. Δεν χρειάζεται να είσαι αυστηρή για να εξελιχθείς. Αρκεί να είσαι ξεκάθαρη χωρίς να μειώνεις τον εαυτό σου.
Φωτό από: SHVETS / Pexels
