Ζούμε σε έναν κόσμο που αλλάζει διαρκώς. Πολλές φορές νιώθεις ότι αν δεν τα ελέγχεις όλα, κάτι κακό θα συμβεί. Προσπαθείς να προγραμματίζεις, να προβλέπεις, να καλύπτεις όλα τα ενδεχόμενα. Και όμως, όσο κι αν προσπαθείς, πάντα θα υπάρχουν πράγματα που ξεφεύγουν από τον έλεγχό σου. Αυτό δημιουργεί ένταση, απογοήτευση και άγχος.
Τι είναι η ψευδαίσθηση του ελέγχου;
Η ψευδαίσθηση του ελέγχου είναι η πεποίθηση ότι μπορείς να έχεις τον πλήρη έλεγχο σε καταστάσεις που, στην πραγματικότητα, εξαρτώνται από εξωτερικούς παράγοντες. Είναι η ανάγκη να προβλέπεις τα πάντα, να αποφεύγεις κάθε πιθανό λάθος και να προλαμβάνεις κάθε κακή εξέλιξη. Δεν μιλάμε για οργάνωση ή υπευθυνότητα. Αυτά είναι θετικά. Μιλάμε για την ανάγκη να κρατάς τα πάντα σε απόλυτη τάξη και να μηδενίζεις το ρίσκο, γιατί νιώθεις πως μόνο έτσι θα είσαι ασφαλής.
Πώς εκδηλώνεται στην καθημερινότητα;
~ Ίσως το έχεις δει στον εαυτό σου:
~ Θυμώνεις όταν κάτι δεν πάει όπως το είχες σχεδιάσει.
~ Αγχώνεσαι υπερβολικά για το μέλλον.
~ Προσπαθείς να ελέγχεις τις αντιδράσεις των άλλων.
~ Δεν μπορείς να δεχτείς την αβεβαιότητα.
~ Πιστεύεις ότι αν προσπαθήσεις αρκετά, όλα θα μπουν στη θέση τους.
Αυτά είναι σημάδια ότι έχεις ανάγκη να νιώθεις ότι κρατάς τα ηνία, ακόμα και σε καταστάσεις που δεν εξαρτώνται από σένα.
Γιατί το κάνεις;
Η ψευδαίσθηση του ελέγχου είναι ένας μηχανισμός άμυνας. Όταν δεν αντέχεις την αβεβαιότητα, προσπαθείς να τη διαχειριστείς με αυστηρό προγραμματισμό και έλεγχο. Σε κάνει να νιώθεις ασφάλεια, τουλάχιστον προσωρινά. Το πρόβλημα είναι ότι η ζωή δεν συνεργάζεται πάντα με τα σχέδιά σου. Όσο πιο πολύ παλεύεις να τα ελέγξεις όλα, τόσο πιο συχνά θα απογοητεύεσαι.
Πώς σε επηρεάζει;
Το βασικό πρόβλημα είναι ότι το άγχος μεγαλώνει. Όταν προσπαθείς να κρατήσεις τον έλεγχο σε πράγματα που δεν ελέγχονται (όπως οι πράξεις των άλλων, ο καιρός, οι οικονομικές συνθήκες, η υγεία), τότε αισθάνεσαι συνέχεια πιεσμένος. Κάθε απρόβλεπτο γεγονός το εκλαμβάνεις ως αποτυχία.
Επίσης, περιορίζεις τη ζωή σου. Διστάζεις να πάρεις ρίσκα, αποφεύγεις αλλαγές, δεν εμπιστεύεσαι τους άλλους. Γίνεσαι πιο αυστηρός και κλειστός, γιατί φοβάσαι την απώλεια ελέγχου. Αυτό σε απομακρύνει από τις σχέσεις, από την εξέλιξη, ακόμα και από την ηρεμία.
Τι μπορείς να κάνεις;
1. Ξεχώρισε τι ελέγχεις και τι όχι.
Δεν μπορείς να ελέγξεις τον καιρό, την οικονομία ή τα συναισθήματα των άλλων. Μπορείς όμως να ελέγξεις πώς αντιδράς εσύ σε αυτά.
2. Δέξου την αβεβαιότητα.
Η ζωή δεν σου χρωστάει εγγυήσεις. Το να μην ξέρεις πώς θα πάνε τα πράγματα είναι φυσιολογικό, όχι απειλή.
3. Άφησε χώρο στο αυθόρμητο.
Μάθε να αντέχεις τις εκπλήξεις. Όχι όλες οι απρογραμμάτιστες καταστάσεις είναι αρνητικές.
4. Μείωσε τις προσδοκίες.
Δεν πειράζει αν δεν πάνε όλα τέλεια. Το αρκετά καλά είναι συχνά αρκετό.
5. Δούλεψε την εμπιστοσύνη.
Μάθε να εμπιστεύεσαι ανθρώπους, διαδικασίες και τον εαυτό σου, ακόμα κι όταν δεν έχεις όλες τις απαντήσεις.
Η ψευδαίσθηση του ελέγχου σου δίνει μια προσωρινή αίσθηση ασφάλειας, αλλά μακροπρόθεσμα σε κουράζει, σε περιορίζει και σε απογοητεύει. Δεν χρειάζεται να τα ελέγχεις όλα για να είσαι καλά. Χρειάζεται να μάθεις να ζεις με το απρόβλεπτο και να επικεντρώνεσαι σε αυτά που εξαρτώνται πραγματικά από σένα. Όσο πιο γρήγορα το καταλάβεις, τόσο πιο ελεύθερα και ήρεμα θα ζήσεις.
Φωτό από: https://depositphotos.com/gr/
