Υπάρχουν φορές που δεν σου επιτρέπεις να χαρείς όσο κάτι παραμένει ανοιχτό. Μπορεί να πηγαίνουν όλα καλά, να έχεις μια επιτυχία, μια θετική εξέλιξη, μια όμορφη σχέση που εξελίσσεται, κι όμως εσύ κρατάς μέσα σου μια επιφύλαξη. Σαν να υπάρχει ένας άγραφος κανόνας που λέει ότι πρώτα πρέπει να κλείσουν όλοι οι κύκλοι και μετά δικαιούσαι να χαμογελάσεις. Μέχρι τότε, παραμένεις σε αναμονή.
Η χαρά ως ανταμοιβή στο τέλος.
Έχεις μάθει να συνδέεις την ικανοποίηση με την ολοκλήρωση. Να χαίρεσαι μόνο όταν ο στόχος επιτευχθεί πλήρως, όταν δεν υπάρχει πια κανένα ενδεχόμενο ανατροπής. Κάθε ενδιάμεσο στάδιο σου μοιάζει πρόωρο για γιορτή. Σκέφτεσαι ότι αν ενθουσιαστείς νωρίς, ίσως εκτεθείς. Ίσως κάτι πάει στραβά και βρεθείς εκτεθειμένη απέναντι στις προσδοκίες σου. Έτσι, κρατάς τη χαρά σε αναστολή μέχρι να υπάρξει ασφάλεια. Το αποτέλεσμα είναι να ζεις διαρκώς σε ένταση, περιμένοντας το τέλος για να επιτρέψεις στον εαυτό σου να νιώσει.
Η ανάγκη για έλεγχο.
Η χαρά έχει μέσα της ένα στοιχείο παράδοσης. Για να τη νιώσεις, χρειάζεται να χαλαρώσεις, να αφήσεις για λίγο τον έλεγχο. Αν όμως η αίσθηση ελέγχου είναι κεντρική για την ασφάλειά σου, η χαλάρωση μοιάζει επικίνδυνη. Αν χαρείς πολύ, φοβάσαι ότι θα αποσυντονιστείς. Ότι θα χάσεις τη συγκέντρωσή σου ή την πειθαρχία σου. Έτσι επιλέγεις να παραμένεις σε μια σταθερή εγρήγορση. Η σοβαρότητα γίνεται τρόπος ύπαρξης. Η χαρά αντιμετωπίζεται σαν διάλειμμα που πρέπει να κερδηθεί, όχι σαν φυσική κατάσταση που επιτρέπεται να υπάρχει παράλληλα με την ευθύνη.
Η ενοχή της απόλαυσης.
Ίσως έχεις μάθει ότι η αξία σου συνδέεται με την απόδοση. Ότι πρέπει πρώτα να αποδείξεις, να ολοκληρώσεις, να ανταποκριθείς. Όταν κάτι είναι ακόμη σε εξέλιξη, η χαρά μοιάζει σαν να προηγείται της προσπάθειας. Σαν να παίρνεις την ανταμοιβή πριν ολοκληρώσεις το έργο. Αυτό γεννά ενοχή. Σαν να χαλαρώνεις πριν την ώρα σου. Σαν να προδίδεις την υπευθυνότητά σου. Έτσι, επιλέγεις να περιμένεις. Να στερήσεις από τον εαυτό σου την ενδιάμεση ικανοποίηση, θεωρώντας την πρόωρη.
Ο φόβος της ανατροπής.
Πίσω από τη συγκρατημένη χαρά συχνά κρύβεται μια υποψία ανατροπής. Σαν να έχεις μάθει ότι όταν όλα φαίνονται καλά, κάτι σύντομα θα αλλάξει. Έτσι διατηρείς απόσταση από τον ενθουσιασμό για να προστατευτείς. Αν δεν επενδύσεις πλήρως στη θετική στιγμή, πιστεύεις ότι θα πονέσεις λιγότερο αν κάτι χαλάσει. Όμως αυτή η στάση σε κρατά παρούσα κατά το ήμισυ. Δεν επιτρέπει στην εμπειρία να σε αγγίξει ολοκληρωτικά.
Η δυσκολία να κατοικήσεις το παρόν.
Η χαρά συμβαίνει τώρα. Δεν είναι υπόσχεση για το μέλλον ούτε ανταμοιβή αποκλειστικά του τέλους. Όταν η σκέψη σου είναι διαρκώς στραμμένη στο επόμενο βήμα, στο τι απομένει να γίνει ή στο τι μπορεί να πάει στραβά, η προσοχή σου απομακρύνεται από τη στιγμή. Μπορεί να αναγνωρίζεις λογικά ότι κάτι είναι καλό, αλλά δεν το βιώνεις βαθιά. Η εμπειρία περνά χωρίς να την αγγίζεις ουσιαστικά.
Η χαρά δεν αναιρεί την ευθύνη.
Το να χαίρεσαι πριν τελειώσουν όλα δεν σημαίνει ότι αδιαφορείς για την εξέλιξη ή ότι εγκαταλείπεις την προσπάθεια. Σημαίνει ότι επιτρέπεις στον εαυτό σου να αντλεί δύναμη από τη διαδρομή. Η χαρά δεν μειώνει τη σοβαρότητα ούτε ακυρώνει την προσήλωσή σου. Αντίθετα, σε στηρίζει. Σε βοηθά να συνεχίσεις με περισσότερη ενέργεια και εσωτερική σταθερότητα.
Η ζωή δεν οργανώνεται μόνο γύρω από τελικές νίκες. Συμβαίνει ενδιάμεσα. Αν περιμένεις να τελειώσουν όλα για να χαρείς, μπορεί να περάσουν πολλά όμορφα κομμάτια χωρίς να τα έχεις ζήσει πραγματικά. Η ωριμότητα δεν βρίσκεται στη διαρκή συγκράτηση, αλλά στην ικανότητα να παραμένεις παρούσα – ακόμη κι όταν κάτι δεν έχει ολοκληρωθεί.
